wysoki

Inherited from Proto-Slavic *vysokъ. First attested in the 14th century.

• IPA^(key):

• (10^th-15^th CE) /vɨsɔkiː/
• (15^th CE) /vɨsɔki/

wysoki (comparative wyszy, superlative nawyszy, adverb wysoko)

1. tall; high (having a considerable distance from the bottom to the top)
   • End of the 14th century, Ludwik Bernacki, editor, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki‎, published 1939, page I Prol 2:

     Weszø wisokø (turrim alte) stawi na nebesech

     Wieżę wysoką (turrim alte) stawi na niebiesiech

2. (of eyes) spread far apart
   • c. 1470, urowska-Górowska Wanda, Kyas Vladimir, editors, Mamotrekty staropolskie‎^{, ,} , published 1977-1980, page 120:

     Attonitos vyszokye aut gromem srzesnony (leg. zrześniony; attonitos habes oculos Job 15, 12)

     Attonitos wysokie aut gromem zrześniony (attonitos habes oculos Job 15, 12)

3. high (physically elevated)
   • End of the 14th century, Ludwik Bernacki, editor, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki‎, published 1939, pages 76, 10:

     Przemenene prawicze twoiey wisokey (dexterae excelsi)

     Przemienienie prawice twojej wysokiej (dexterae excelsi)

   • Fifteenth century, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎, Lucjan Malinowski, published 1887, page 94b:

     Osztatheczny y nawysszy kor napelnyla (sc. święta Anna), w kthorem iesth nawyssza boszka chwala

     Ostateczny i nawyszy kor napełniła (sc. święta Anna), w ktorem jest nawysza boska chwała

   • Fifteenth century, “II Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, published 1930, 33, 19:

     Myesczcza, na nychze dzalal wisoke modli (in quibus aedificavit excelsa)

     Mieśćca, na nichże działał wysokie modły (in quibus aedificavit excelsa)

   • 1500, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 1843, Władysław Kuraszkiewicz and Adam Wolff, published 1950:

     Jsze Jan myal skazicz nysch[y] mlin, *thory skodzyl vyschemv

     Iże Jan miał skazić ni[ż]sz[y] młyn, [k]tory szkodził wyszemu

4. (of a voice) resonant, sonorant
   • Fifteenth century, “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, published 1930, 27, 14:

     Bødø wolacz slvdzi kosczelni a rzekøcz kv wszem møzom Israhel wiszokim [głosem] (excelsa voce)

     Będą wołać słudzy kościelni a rzekąc ku wszem mężom Israhel wysokim [głosem] (excelsa voce)

5. (music, of a note) thin
   • 1466, Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności, volume XXII, published 1874-1891, page 26:

     Que, gl. sc. angelica, vox... in dyapente, gl. alta voce na vyschokem podnyeszyenyu, sonat

     Que, gl. sc. angelica, vox... in dyapente, gl. alta voce na wysokiem podniesieniu, sonat

6. high (elevated in status, esteem, or prestige)
   • Józef Reczek and Wacław Twardzik, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, published 1972, pages 51, 4:

     Wyeszmyely woyth wyną nyesprawnye..., tedy ma szye nayn zalowacz przed sandzą wyschym nad nym (coram superiori iudice)

     Wieźmieli wojt winę niesprawnie..., tedy ma sie nań żałować przed sędzią wyszym nad nim (coram superiori iudice)

   • Józef Reczek and Wacław Twardzik, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, published 1972, pages 63, 4:

     Tho poleczyl (sc. ten człowiek)... szwemv opyekaldnykowy... opowyedacz przed wyszym wylozonym gayonym szandem

     To polecił (sc. ten człowiek)... swemu opiekaldnikowi... opowiedać przed wyszym wyłożonym gajonym sądem

   • Józef Reczek and Wacław Twardzik, Najstarsze staropolskie tłumaczenie ortyli magdeburskich wg rkpsu nr 50, published 1972, pages 54, 2:

     Ten ma naydz gyny ortel y szlacz szye s thym ortelem... ku wyszemu stolczv (ad scamnum superiorem)

     Ten to ma najć jiny ortel i słać sie z tym ortelem... ku wyszemu stolcu (ad scamnum superiorem)

   • End of the 14th century, Ludwik Bernacki, editor, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki‎, published 1939, pages 12, 6:

     Pacz bødø ymenu gospodnowemu barzo wisokemu (nomini domini altissimi)

     Piać będę imieniu gospodnowemu barzo wysokiemu (nomini domini altissimi)

   • End of the 14th century, Ludwik Bernacki, editor, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki‎, published 1939, pages 96, 10:

     Ti ies gospodzyn naywyszszy nade wszø zemø (tu dominus altissimus super omnem terram)

     Ty jeś Gospodzin najwyszszy nade wszą ziemią (tu dominus altissimus super omnem terram)

   • End of the 14th century, Ludwik Bernacki, editor, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki‎, published 1939, pages 17, 15:

     Pogrzmal iest z neba gospodzin y wszech naywiszszi (altissimus) dal iest glos

     Pogrzmiał jest z nieba Gospodzin, i wszech Najwyszszy (altissimus) dał jest głos

   • Fifteenth century, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎, Lucjan Malinowski, published 1887, page 107b:

     Angelskemu krolyowi poymy pospolu, Michala wielbiacz nawisszego

     Anjelskiemu krolowi pojmy pospołu, Michała wielbiąc nawyszego

   • Fifteenth century, “Deut”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, published 1930, 28, 1:

     Vczini czø pan bog twoy visszego nad wszistki lvdzi (excelsiorem cunctis gentibus)

     Uczyni cię Pan Bog twoj wyszszego nad wszystki ludzi (excelsiorem cunctis gentibus)

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 666:

     Krol Davyd... vstavyl cztyrzy a *dvanasczye popow y yednego vyschem myedzy ymy

     Krol Dawid... ustawił cztyrzy a dwa[naście][dzieścia] popow i jednego wyszem miedzy imi

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 380:

     Przyklad o tem, yze nykt ny ma sobye ządacz vyschego myescza, kyedy bądzye na godzyech

     Przykład o tem, iże nikt ni ma sobie żędać wyszego mieśca, kiedy będzie na godziech

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 44:

     Bo swe (leg. z swe) boskye rady od svego vyschego stolcza krolevskyego chczyal sve nam [zesłać] wschechmogącze slovo

     Bo z swe boskie rady od swego wyszego stolca krolewskiego chciał swe nam [zesłać] wszechmogące słowo

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 559:

     Bo kv vyschemv stolczv (ad summam virtutum) nye moczą, alye smyarą [jest podobno] przydz

     Bo ku wyszemu stolcu (ad summam virtutum) nie mocą, ale śmiarą [jest podobno] przyć

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎, page 846:

     Nye myalby moczy nyyedney przeczyv mnye, bycz nye byla dana od vysschey moczy (nisi tibi datum esset desuper Jo 19, 11), czvsch od czeszarza albo od boga

     Nie miałby mocy nijednej przeciw mnie, być nie była dana od wyszszej mocy (nisi tibi datum esset desuper Jo 19, 11), czusz od cesarza albo od Boga

   • 1448–1450, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Franciszek Piekosiński, published 1895, page 28:

     Gdi nyekthorzy... k naszemv sąndv pozwaany biwayą, myanvyą pani y ktorekolye gych viszee (quoslibet ipsorum superiores) zachoczczyamy

     Gdy niektorzy... k naszemu sądu pozwani bywają, mianują pany i ktorekole jich wysze (quoslibet ipsorum superiores) zachodźcami

   • 1454, Legenda o św. Aleksym‎, line 27:

     Byl wyszokyego rodv (sc. Eufamijan)

     Był wysokiego rodu (sc. Eufamijan)

   • End of the fifteenth century, Glosy polskie rękopisu Sermones de tempore et de sanctis nr. XV 32 Biblioteki OO. Dominikanów w Krakowie z drugiej połowy XV wieku‎, published 1968, page 81:

     Hec est dies magnus, dei dies summus nawysszy

     Hec est dies magnus, dei dies summus nawyższy

7. high; grand, great; significant
   • Książeczka do nabożeństwa Jadwigi księżniczki polskiej‎, Stanisław Motty, published 1875, page 67:

     Pokazy my v mogym konyczv nawyszscha vczyecha dvschy mey

     Pokaży mi w mojim końcu nawyszszą uciechę duszy mej

   • 1405, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, t. II, Roty pyzdrskie, number 263, published 1960:

     Iacosmi vissego posagv Dzychne... ne røczili, nis iaco Katherzine

     Jakosmy wyszszego posagu Dzichnie... nie ręczyli, niż jako Katerzynie

8. great, grand; unique
   • Fifteenth century, “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎, published 1930, 6, 9:

     Noe bil møsz sprawyedlywi a wisszy (perfectus fuit) nade wszitko swe pokolenye

     Noe był mąż sprawiedliwy a wyszszy (perfectus fuit) nade wszytko swe pokolenie

9. high; haughty, prideful
   • End of the 14th century, Ludwik Bernacki, editor, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki‎, published 1939, page Ann 4:

     Ne wspladzaycze molwycz *wysøkych rzeczy pochwalayøcz se (nolite multiplicare loqui sublimia, gloriantes I Reg 2, 3)

     Nie wspładzajcie mołwić wysokich rzeczy pochwalając sie (nolite multiplicare loqui sublimia, gloriantes I Reg 2, 3)

   • End of the 14th century, Ludwik Bernacki, editor, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki‎, published 1939, pages 137, 7:

     Bo wysoky pan a smerna ogląda, a wysoka (alta) od daleka znage

     Bo wysoki Pan a śmierna ogląda, a wysoka (alta) od daleka znaje

10. (in the comparative) above mentioned
    • 1448–1450, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Franciszek Piekosiński, published 1895, page 75:

      Ysz *oczcecz baczącz vyszsze (superiora advertens), czso gemv synowye przes w[d]zącze gimyenya vczynyly, gim nye thbal any chczal dopomocz

      Iż oćciec bacząc wyszsze (superiora advertens), cso jemu synowie przez wzięcie jimienia uczynili jim nie tbał ani chciał dopomoc

    • 1480, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 1507, Władysław Kuraszkiewicz and Adam Wolff, published 1950:

      Yakosz thy myal sze mna posadzycz yednacze w pyathek przeth Svyatha Troycza... podla vysych kxyąk

      Jakoś ty miał se mną posadzić jednacze w piątek przed Świętą Trojcą... podla wyszych ksiąg

• Polish: wysoki
• Silesian: wysoki

• Boryś, Wiesław (2005) Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• B. Sieradzka-Baziur, editor (2011–2015), “wysoki”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Inherited from Old Polish wysoki. First attested in the 14th century.[1]

• IPA^(key): /vɨˈsɔ.ki/
• (Middle Polish) IPA^(key): /vɨˈsɔ.ki/

• Audio

  (file)

• Rhymes: -ɔki
• Syllabification: wy‧so‧ki

wysoki (comparative wyższy, superlative najwyższy, adverb wysoko)

1. tall; high (having a considerable distance from the bottom to the top)

   Antonym: niski

2. tall (of a person, building, etc., having a considerable height)

   Antonym: niski

3. high (physically elevated)

   Antonym: niski

4. (of an amount) high(in amount or quantity, value, force, energy, etc)

   Antonym: niski

5. high (considered better)

   Antonym: niski

6. high (elevated in status, esteem, or prestige, or in importance or development; exalted in rank, station, or character)

   Synonym: wyższy

7. high (holding an elevated position in a hierarchy)

   Synonym: wyższy

8. (acoustics) high (acute or shrill in pitch, due to being of greater frequency, i.e. produced by more rapid vibrations (wave oscillations))

   Synonyms: gruby, niski

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), wysoki is one of the most used words in Polish, appearing 80 times in scientific texts, 108 times in news, 155 times in essays, 61 times in fiction, and 23 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 427 times, making it the 110th most common word in a corpus of 500,000 words.[2]

• wysoki in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• wysoki in Polish dictionaries at PWN
• “wysoki”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish], 2010-2022
• “WYSOKI”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 07.07.2008
• Samuel Bogumił Linde (1807-1814), “wysoki”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “wysoki”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “wysoki”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 1037
• wysoki in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego

Inherited from Old Polish wysoki.

• IPA^(key): /vɨˈsɔ.ki/
• Syllabification: wy‧so‧ki

wysoki (comparative wyższy, superlative nojwyższy, adverb wysoko)

1. tall; high

• wysoki in dykcjonorz.eu
• wysoki in silling.org

Inherited from Proto-Slavic *vysokъ.

wysoki

1. tall
2. high